Elfproef berekenen

Hoe werkt de elfproef?

De elfproef is een controlemethode voor oude Nederlandse bankrekeningnummers van 9 of 10 cijfers, van vóór de invoering van IBAN. Elk cijfer krijgt een gewicht van links naar rechts. Bij 9 cijfers: gewichten 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1. Bij 10 cijfers: 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1. Vermenigvuldig elk cijfer met zijn gewicht, tel alles op: de gewogen som moet deelbaar zijn door 11 én groter dan nul. Dit vangt veel typefouten op. Dit verschilt van de BSN 11-proef, waar het laatste cijfer met −1 wordt vermenigvuldigd. De elfproef zegt niets over of een rekening nog actief is. Alleen of het nummerformaat klopt. Moderne betalingen gebruiken IBAN met een mod 97-check. Het principe (gewogen som modulo 11) lijkt op andere controlecijfers in administratie. Legacy-systemen in administratie gebruiken de elfproef soms nog voor validatie van oude nummers. Het verschil met BSN 11-proef zit in gewichten en het teken van het laatste cijfer. Legacy-systemen in administratie gebruiken de elfproef soms nog voor validatie van oude nummers.

Voorbeeld: rekeningnummer 736160221 (9 cijfers): 9×7 + 8×3 + 7×6 + 6×1 + 5×6 + 4×0 + 3×2 + 2×2 + 1×1 = 63+24+42+6+30+0+6+4+1 = 176. 176 ÷ 11 = 16 → geldig. Nummer 123456789: som 165, 165÷11 = 15 → geldig. Nummer 111111111: som 45, 45÷11 = 4,09… → ongeldig. Vul een nummer in de calculator in; je ziet geldig/ongeldig en de gewogen som. Spaties en streepjes worden genegeerd bij invoer. Handmatig rekenen? Schrijf elke stap uit: cijfer × gewicht, dan optellen, dan delen door 11. Rest 0 betekent geldig. Voor BSN-controle: BSN check. Voor IBAN: IBAN berekenen. Controleer handmatig door elk cijfer met zijn gewicht te vermenigvuldigen en de som door 11 te delen. Test ook nummers met voorloopnullen. Die bepalen of je 9 of 10 gewichten gebruikt. Controleer handmatig door elk cijfer met zijn gewicht te vermenigvuldigen en de som door 11 te delen. Test ook nummers met voorloopnullen. Die bepalen of je 9 of 10 gewichten gebruikt. Controleer handmatig door elk cijfer met zijn gewicht te vermenigvuldigen en de som door 11 te delen.

Veelgemaakte fouten: de BSN 11-proef toepassen op een bankrekening. De gewichten en regels verschillen. Een andere valkuil is een 10-cijferig nummer met gewichten voor 9 cijfers berekenen (of omgekeerd). Voorloopnullen weglaten verandert de uitkomst: 012345678 is niet hetzelfde als 12345678. Verwar “geldig volgens elfproef” niet met “rekening bestaat”. Een syntactisch correct nummer kan allang zijn opgeheven. Bij conversie naar IBAN is de elfproef niet meer leidend; gebruik mod 97. Tel altijd het aantal cijfers voordat je de gewichtenreeks kiest. 9 en 10 cijfers hebben verschillende gewichten. Gebruik nooit de BSN 11-proef op bankrekeningnummers. De uitkomst is dan onbetrouwbaar. Archiefstukken kunnen streepjes of spaties bevatten; de calculator negeert die. Gebruik nooit de BSN 11-proef op bankrekeningnummers. De uitkomst is dan onbetrouwbaar. Archiefstukken kunnen streepjes of spaties bevatten; de calculator negeert die. Gebruik nooit de BSN 11-proef op bankrekeningnummers. De uitkomst is dan onbetrouwbaar.

De elfproef werd breed gebruikt door Nederlandse banken om foutieve rekeningnummers te filteren vóór verwerking. Tegenwoordig is SEPA-betalingen via IBAN standaard; de elfproef blijft relevant voor archief, legacy-systemen en het begrijpen van oude documenten. Vergelijk met IBAN berekenen waar letters naar cijfers worden omgezet (A=10, B=11, … Z=35) en mod 97 wordt gebruikt. Meer tools op het Overig-overzicht. Validatie gebeurt in je browser. Ingevoerde nummers worden niet opgeslagen of verstuurd. Oude bankafschriften en contracten kunnen nog 9- of 10-cijferige nummers bevatten. Deze tool helpt die te controleren. Oude acceptgiro’s en facturen bevatten soms nog klassieke rekeningnummers zonder IBAN. Migratie naar IBAN maakt de elfproef minder relevant voor dagelijkse betalingen. Oude acceptgiro’s en facturen bevatten soms nog klassieke rekeningnummers zonder IBAN. Migratie naar IBAN maakt de elfproef minder relevant voor dagelijkse betalingen. Oude acceptgiro’s en facturen bevatten soms nog klassieke rekeningnummers zonder IBAN.

Onze calculator controleert 9- en 10-cijferige rekeningnummers op de elfproef. Je ziet het resultaat (geldig/ongeldig) en de berekende gewogen som; kopieerbaar voor documentatie. Berekenenhulp.nl geeft geen bank- of betaaladvies: een geldig nummer garandeert geen actieve rekening. Gebruik deze tool voor snelle formatcontrole bij oude nummers of educatieve doeleinden. Vul het rekeningnummer in; resultaat en som verschijnen direct. Bij twijfel tussen 9 en 10 cijfers: tel de cijfers en gebruik de bijbehorende gewichtenreeks. Niet beide proberen tot het klopt. De gewogen som in de output helpt bij handmatige controle en documentatie. Geen gegevens worden opgeslagen. Veilig om testnummers te proberen. De gewogen som in de output helpt bij handmatige controle en documentatie. Geen gegevens worden opgeslagen. Veilig om testnummers te proberen. De gewogen som in de output helpt bij handmatige controle en documentatie. Geen gegevens worden opgeslagen. Veilig om testnummers te proberen.Ideaal voor archiefcontrole en educatie.

Voorbeelden

• 736160221 → 9×7+8×3+7×6+6×1+5×6+4×0+3×2+2×2+1×1 = 63+24+42+6+30+0+6+4+1 = 176. 176÷11 = 16. Geldig.
• 123456789 → som 165. 165÷11 = 15. Geldig.
• 111111111 → 9+8+7+6+5+4+3+2+1 = 45. 45÷11 = 4,09… Ongeldig.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde tools

• Overig-overzicht
• BSN check
• IBAN berekenen